Dementie Fases

dementie-benaderenDementie is een ziekteproces, dat aan het begin hele andere symptomen heeft dan in een later stadium. Om de beleving van de dementerende oudere te kunnen volgen, is het goed te weten welke beleving en gedrag bij welke fase van dementie horen. Belevingsgerichte zorg is een belangrijk onderdeel van de behandeling van Alzheimer. 

Beginfase Dementie

In de beginfase gaat het opnemen van nieuwe informatie moeilijker, voelt het alsof de dementerende de grip op zijn omgeving kwijtraakt krijgt hij moeite met logisch redeneren en vooruit plannen, is lezen, schrijven en spreken lastiger. Vaak reageren mensen in dit stadium met ontkennen, verbergen, woede, in zichzelf keren en somberheid. Deze signalen wijzen als eerste op Alzheimer, hier is ook een test voor beschikbaar.

Deze beginfase is te herkennen aan de volgende signalen, de dementerende:

  • wantrouwig, achterdochtig wordt.
  • minder geïnteresseerd is in activiteiten.
  • problemen krijgt met rekenen
  • problemen krijgt met spreken, niet op woorden kan komen.
  • zich vaker gaat herhalen, of middenin in een verhaal de draad kwijt is.
  • sneller geïrriteerd raakt dan normaal.
  • het bekende graag doet en het onbekende vermijdt.
  • veel piekert, neerslachtig en zelfs depressief wordt
  • zich moeilijk kan aanpassen aan veranderingen.
  • moeilijk beslissingen kan nemen of plannen maakt.
  • sneller anderen de schuld geeft, bv van zoek gemaakte spullen.
  • meer met zichzelf bezig is, en minder rekening houdt met anderen
  • details van dingen die pas gebeurd zijn sneller vergeet.

Gevorderd Stadium Dementie

In een gevorderd stadium is het voor de dementerende lastig om over zijn eigen gedrag na te denken, lukt het herkennen van omgeving en anderen steeds minder goed, valt het onderscheid in tijd en plaats weg, dus lopen vroeger en nu, deze plek en een andere en tussen mensen weg. De dementerende zal in deze fase reageren met paniek en angst. Wat hij voelt en ervaart is meteen aan hem te zien. De dementerende is steeds op zoek, blijft steeds dezelfde handelingen verrichten. De signalen voor dementie zijn in deze fase herkent, maar de symptomen worden steeds zichtbaarder bij de dementerende.

Deze gevorderde fase is te herkennen aan de volgende signalen,  de dementerende:

  • bepaalde dagelijkse handelingen niet meer kan, en hulp nodig heeft.
  • moeite krijgt met lezen en het voeren van een gesprek.
  • moeite heeft met het herkennen en gebruiken van voorwerpen.
  • snel vergeet wat kort geleden gebeurd is.
  • verward is in tijd en plaats, bv. ‘s nachts wakker zijn, op rare plaatsen urineren.
  • snel verdwaalt buiten bekend gebied.
  • namen van bekenden vergeet, of mensen door elkaar haalt.
  • dingen ziet en hoort die er niet zijn.
  • vaak dezelfde dingen zegt.
  • zich thuis veiliger voelt en bezoeken buitenshuis vermijdt.
  • heftigere emotionele reacties vertoont dan gewend.

Eindfase dementie

In de eindfase van dementie verliest taal zijn betekenis voor de dementerende, betekenis hebben alleen nog geuren, beelden, geluiden. Hij is helemaal in zichzelf gekeerd, de buitenwereld is weggevallen.  De dementerende heeft niet meer het gevoel dat hij controle heeft over zijn lijf.  In dit stadium bestaat de ziekte dementie niet meer uit losse symptomen, maar vraagt om een belevingsgerichte benadering die overeenkomt met die van een klein kind.

Deze eindfase is te herkennen aan de volgende signalen, de dementerende:

  • de weg niet meer kan vinden.
  • zich direct na een handeling is vergeten dat hij dat heeft gedaan, zoals eten.
  • dezelfde zinnen of geluiden steeds herhaalt.
  • incontinent wordt.
  • familieleden of vrienden niet meer herkent.
  • hulp nodig heeft met eten, wassen, baden, het toilet gebruiken en aan- en uitkleden.
  • ongepast zijn/haar kleren uitdoet, door verlies van decorum en schaamtegevoel.
  • allerlei dagelijkse voorwerpen niet herkent.
  • moeilijk begrijpt wat je zegt en onbegrijpelijke taal gebruikt.
  • last heft van slapeloosheid en overdag van sufheid.
  • rusteloos is, steeds bezig met een herhalend thema.
  • agressief kan worden, vooral als hij of zij zich bedreigd of opgesloten voelt.
  • steeds minder mobiel wordt, soms lijkt zijn lijf te verstijven.