Dementie Benaderen

Wat is dementie?

martijn crowe

Iedereen vergeet wel eens wat, helemaal als je ouder wordt. Betekent dit dan meteen dat je bang moet zijn voor dementie? Nee. Wel kan het een heleboel onrust wegnemen als het snel duidelijk wordt of er sprake is van dementie.

Op dit moment heeft ongeveer 20% van de mensen boven de 65 jaar last van dementie, en boven de 80 jaar is dit 30-35%. De kans dat dementie in je omgeving voorkomt is groot. Het is dan ook belangrijk om jezelf de vraag te stellen: Wat is dementie?

Dementie betekent letterlijk: zonder geest. Het is boeiend om te zien hoe we met dementie omgaan, vroeger en nu. Tot de negentiende eeuw noemden we in Europa iedereen die gek gedrag vertoonde dement. Heel lang dachten we in Europa dat iedereen die ouder werd, nu eenmaal last zou krijgen van de symptomen van dementie.

Dementie is een ziekte

Ouderen werden over het algemeen sowieso als gek, moeilijk en egoïstisch gezien in die tijd. We begrepen  dus nog maar heel weinig van dementie in die tijd. Dit begon pas te veranderden toen dokter Alzheimer in de hersenen van overleden ouderen ontdekte dat de hersenen waren aangetast. Hiermee kreeg de ziekte ook een eigen naam: de ziekte van Alzheimer.

Pas in de jaren zeventig van de twintigste eeuw werd geaccepteerd dat de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie ziektes zijn en niet een automatisch gevolg van ouder worden. Met die erkenning van dementie als ziekte, kwam er onderzoek naar behandeling, genezing en zorg.

Dit heeft ertoe geleid dat we vandaag de dag gespecialiseerde dementiezorg hebben, een aantal verschillende vormen van dementie kunnen vaststellen en veel onderzoek doen naar genezing, met vooralsnog weinig resultaat. Een bijzondere vorm van dementiezorg is belevingsgerichte zorg.

Schaamtegevoel?

U hebt het zelf kunnen merken toen uw naaste de diagnose dementie hoorde. Of zelfs al eerder, toen u voor het eerst iets geks merkte aan het gedrag van degene met dementie. Hoe dacht u erover om het er met degene met dementie over te hebben? Of het aan anderen te vertellen? Hoeveel die mensen ook om u geven, toch is dat moeilijk. Als je dement wordt, word je gek. Je gedraagt je gek, anderen vinden je gek, dus ben je het ook.

Er zijn maar weinig mensen die kunnen ontspannen bij iemand die dementeert, omdat er steeds iets geks gebeurt. Dat is de dagelijkse realiteit van hoe wij hier in Nederland omgaan met dementie.

martijn croweNa vijftig jaar is het nog steeds niet in onze maatschappij doorgedrongen dat dementie een ziekte is. Een ziekte die lichamelijke, sociale en psychische gevolgen heeft. De persoon die dementeert, heeft zelf vaak vanaf het begin een enorm schaamtegevoel. En later als hij steeds meer vergeet en nog af en toe heldere momenten heeft, zal hij zich op de heldere momenten schamen voor alles wat daarvoor is gebeurd. Er zijn maar weinig mensen die kunnen ontspannen bij iemand die dementeert, omdat er steeds iets geks gebeurt. Dat is de dagelijkse realiteit van hoe wij hier in Nederland omgaan met dementie.

Zorg en dementie

Meestal verdwijnen de meeste mensen uit uw omgeving en als degene met dementie wordt opgenomen in een verzorgingshuis of verpleeghuis, komen er weinig mensen op bezoek. Terwijl het voor degene met dementie goed zou zijn om bekenden te blijven zien. Het is de benadering van dementie die tot nu toe het meeste oplevert: regelmatig contact met anderen, het liefst mensen die de dementerende kennen en een belevingsgerichte omgeving.

Dementerende ouderen die veel contact hebben met anderen, blijven langer alert, worden minder snel depressief en vergeten minder snel dan dementerende ouderen met weinig sociaal contact.

Persoonlijke zorg

Helaas zorgt het beeld dat we hebben van dementie als gekte in plaats van ziekte ervoor dat mensen het liefst uit de buurt blijven en het contact en de zorg overlaten aan professionals en het gezin. En onze maatschappij is ook ingericht om mensen die gek en ziek zijn op te nemen in verzorgings- of verpleeghuizen waar ze verpleegd worden door mensen die er verstand van hebben.

Hierdoor verdwijnen veel dementerende mensen achter de muren van een verpleeghuis en achter de minder zichtbare muren van de eenzaamheid. U kunt dit zelf doorbreken door steeds te bedenken dat dementie niet gelijkstaat aan gekte, maar afhangt van hoe u en anderen omgaan met de ziekte van Alzheimer.

Fasen van dementie

Hoe meer u zich aanpast aan de fase of het stadium waarin de dementerende zich bevindt, en de symptomen die daar bij horen, hoe makkelijker de omgang zal zijn. Want dementie is een ziekteproces, dat aan het begin hele andere symptomen heeft dan in een later stadium. Om de beleving van de dementerende oudere te kunnen volgen, is het goed te weten welke beleving en gedrag bij welke fase van dementie horen. Belevingsgerichte zorg is een belangrijk onderdeel van de behandeling van Alzheimer. Lees meer over de fasen van dementie.


Dementie en medicijnen

Tot nu toe is er nog niets ontdekt dat de ziekte van Alzheimer kan genezen. Voor sommige vormen van dementie zijn er wel medicijnen beschikbaar. Als zij aanslaan, kunnen ze het dementieproces vertragen. Lees meer over de behandeling van dementie. 


Mijn partner wordt dement

mijn-partner-wordt-dementIn 2012 is het boek uitgekomen ‘Mijn partner wordt dement. Een praktische gids voor de verzorgende familie‘. Dit boek is bedoeld voor mensen die een naaste hebben die dementie of Alzheimer heeft.

Dementie is een ziekte die uw leven ingrijpend verandert. Dit boek is er om u en uw omgeving te laten begrijpen wat er gebeurd tijdens het dementieproces en nog gaat gebeuren. Naast alles wat u wilt weten over dementie en praktische tips om uw leven samen met uw partner makkelijker te maken, bevat het boek oefeningen om u te helpen om te gaan met uw partner of naaste.